Jacek Inglot „Polska 2.0”

[Laudacja wygłoszona przez dr. hab. Macieja Wróblewskiego podczas uroczystości przyznania Nagrody Literackiej im. Jerzego Żuławskiego w Toruniu dn. 23 września 2017 roku] Srebrne Wyróżnienie Literatura science fiction podpowiada niekiedy różne wersje rozwoju wypadków, biorąc za punkt wyjścia przyszłość mniej lub bardziej odległą. Dobrym przykładem są Dwa końce świata Antoniego Słonimskiego, a w jakimś sensie także Nowy wspaniały świat Aldousa Huxleya. Wartość wymienionych utworów nie polega na precyzji snutej przez pisarzy wizji […]

Read more

Paweł Majka „Niebiańskie pastwiska”

[Laudacja wygłoszona przez dr. hab. Macieja Wróblewskiego podczas uroczystości przyznania Nagrody Literackiej im. Jerzego Żuławskiego w Toruniu dn. 17 września 2016 roku] Główna Nagroda Niebiańskie pastwiska Pawła Majki dają czytelnikowi dużą przyjemność lekturową. To prawdziwie widowiskowa powieść. Świat Niebiańskich pastwisk składa się z szeregu ciągów znaczących, które czytelnik bez trudu może odnieść do współczesnych i dawnych znaków kulturowych. Odwołania religijne, etnologiczne, antropologiczne, medyczne, techniczne, biologiczne, a także etyczne, polityczne czynione […]

Read more

Jakub Małecki „Dygot”

[Laudacja wygłoszona przez dr. hab. Macieja Wróblewskiego podczas uroczystości przyznania Nagrody Literackiej im. Jerzego Żuławskiego w Toruniu dn. 17 września 2016 roku] Złote Wyróżnienie Powieść Jakuba Małeckiego zwraca uwagę tytułem. Dygot może być równie dobrze stanem ciała, jak i duszy. Autor świadom tego faktu wprowadza nas w rzeczywistość swojską, naszą. Polska prowincja (choć nie tylko ona pojawia się w powieści, bo z bohaterami jesteśmy w Kole i Poznaniu), którą można na podstawie pozyskanych z powieściowego […]

Read more

Robert M. Wegner „Pamięć wszystkich słów. Opowieści z meekhańskiego pogranicza”

[Laudacja wygłoszona przez dr. hab. Macieja Wróblewskiego podczas uroczystości przyznania Nagrody Literackiej im. Jerzego Żuławskiego w Toruniu dn. 17 września 2016 roku] Srebrne Wyróżnienie Powieść Roberta Wegnera Pamięć wszystkich słów. Opowieści z meekhańskiego pogranicza realizuje wzorzec fantasy bardzo popularny wśród czytelników. Poza tym meekhański świat odsłonięty w części czwartej jest już dobrze znany wielbicielom talentu Roberta Wegnera. Zatem pisarz musiał nie tylko zaspokoić oczekiwania swoich czytelników, ale zarazem dostarczyć […]

Read more

„Forta” Michała Cholewy

[Laudacja wygłoszona przez dr. Jerzego Zygmunta Szeję podczas uroczystości przyznania Nagrody Literackiej im. Jerzego Żuławskiego w Toruniu 19 września 2015 roku] Nagrodzona wcześniej Zajdlem powieść Michała Cholewy przynosi wielopiętrową intrygę jak z rasowego, politycznego thrillera wraz z aktualnym, ważnym, a na dodatek modnym zagadnieniem sztucznej inteligencji. I żywe, budzące emocje postacie rzucone w wielki konflikt i zmuszone do wyborów tragicznych – w pełnym tego słowa rozumieniu. Noszące przekleństwo odpowiedzialności za śmierć kolegów i podwładnych. […]

Read more

„Polaroidy z zagłady” Pawła Palińskiego

[Laudacja wygłoszona przez dr. Jerzego Zygmunta Szeję podczas uroczystości przyznania Nagrody Literackiej im. Jerzego Żuławskiego w Toruniu 19 września 2015 roku] Laureatka Złotego Wyróżnienia musi budzić skojarzenia z jakże modnym od pewnego czasu motywem apokalipsy zombie, ale to skojarzenie powierzchowne, zwłaszcza że Paliński postarał się, abyśmy dostali bohaterkę krańcowo niebohaterską, a nawet nieatrakcyjną. Starsza, bo sześćdziesięciopięcioletnia kobieta, samotna, bez kondycji, ćwiczeń surwiwalowych, niestrzelająca z żadnej broni. A jednak powtarzające się autoanalizy i ogólne myśli […]

Read more

Paweł Majka „Pokój światów”

[Laudacja wygłoszona przez prof. Antoniego Smuszkiewicza podczas uroczystości przyznania Nagrody Literackiej im. Jerzego Żuławskiego w Toruniu 19 września 2015 roku] Dawno minęły czasy dominacji w literaturze fantastycznej jednej tylko odmiany oraz skrupulatnego przestrzegania reguł poetyki wybranej konwencji czy gatunku literackiego. Jeszcze na początku lat osiemdziesiątych nie do pomyślenia było mieszanie różnych konwencji. Pamiętam oburzenie niektórych fanów z powodu zakończenia powieści Limes inferior. Nie mieściło się im w głowie, jak ceniony autor mógł tak popsuć świetną powieść, […]

Read more

Historiozofia duża, mniejsza i alternatywna

[Laudacje nagrodzonych dzieł: Cezarego Zbierzchowskiego „Holocaust F”, Krzysztofa Piskorskiego „Cienioryt” i Adama Przechrzty „Gambit Wielopolskiego”, przedstawione przez dr. Jerzego Szeję dn. 23.09.2014 r. w Domu Literatury w Warszawie] Jest w Holocauście F spory rozmach: obejmuje swoim ujęciem całość historii ludzkości i wszechświata, pokazuje ciekawą i wiarygodną wizję przyszłości, zajmuje się Bogiem, religią, sztuczną inteligencją, rodziną. Życiem i śmiercią. Sceny heroicznych walk łączy z liryzmem, myśli o miłości z rozważaniami o śmierci. A przy tym […]

Read more

Piórówek, pudełko pełne żołnierzyków i stalowe niebo

[Laudacja nagrodzonych dzieł: Anny Kańtoch „Czarne”, Łukasza Orbitowskiego „Widma” i Roberta M. Wegnera „Niebo ze stali”, przedstawiona przez dr. Jerzego Szeję dn. 24.09.2013 r. w Domu Literatury w Warszawie] „Czarne” Anny Kańtoch już na etapie głosowania elektorów wyraźnie wygrywało z konkurencją. Głosowanie jurorów potwierdziło ten wybór. Moim zdaniem powieść Kańtoch jest bardzo kobieca, nie tylko dzięki temu, że pierwszoosobowa narratorka-bohaterka jest kobietą. Nie sądzę, że do określenia tej cechy nagrodzonej powieści należy wykorzystywać metody krytyki […]

Read more

Pochwała czytania

[Szkic na temat powieści „Science fiction” Jacka Dukaja, uhonorowanej Główną Nagrodą Literacką im. Jerzego Żuławskiego w 2012 roku, autorstwa Jurora Adama Mazurkiewicza, który na tę powieść głosował]  Jacek Dukaj to od wielu już lat „etatowy” zdobywca najważniejszych literackich nagród przyznawanych przez miłośników i znawców literatury fantastycznej. A przy tym twórca jednocześnie odnajdujący się w różnych konwencjach fantastycznych (nieobce są mu horror i fantasy, choć najczęściej uprawia science fiction) i konsekwentnie sięgający po niewielki krąg problemowy, badany przezeń […]

Read more

Tu, teraz i zaraz – „Święto rewolucji” Michała Protasiuka a Nagroda Żuławskiego

[Szkic na temat powieści „Święto rewolucji” Michała Protasiuka, uhonorowanej Srebrnym Wyróżnieniem Nagrody Literackiej im. Jerzego Żuławskiego w 2012 roku, zaanonsowany wypowiedzią w panelu przez Marcina Zwierzchowskiego dn. 27.11.2012 w Domu Literatury w Warszawie]   W ostatnich latach coraz mniej powstaje fantastyki bliskiego zasięgu. Naprawdę bliskiego, opisującego tu, teraz i zaraz, za chwilę. Powstaje wiele wizji odległej przyszłości, wiele eksperymentów myślowych, w których autorzy mierzą się z nowymi wszechświatami (vide „Science Fiction” Jacka Dukaja). Mało […]

Read more

Kilka rozgrzebanych, mistrzowsko połączonych pomysłów

[Szkic na temat powieści „Science fiction” Jacka Dukaja, uhonorowanej Główną Nagrodą Literacką im. Jerzego Żuławskiego w 2012 roku, zaanonsowany wypowiedzią w panelu przez Krzysztofa Smirnowa dn. 27.11.2012 w Domu Literatury w Warszawie]   Powieść Dukaja moim zdaniem jest sklejką kilku rozgrzebanych pomysłów, które z naturalnym dla siebie mistrzostwem połączył i w ten sposób stworzył nową jakość – nic nowego w świecie sztuki, tak się właśnie kleci dzieła. Zatem nie jest to przytyk, o ile samo spostrzeżenie […]

Read more
1 2 3